Σάββατο, 8 Οκτωβρίου 2016

Το μέλι Ολύμπου ίσως αποδειχτεί χρυσό ‘νέκταρ΄.

Του Δημήτρη Κουρέτα

Το μέλι Ολύμπου ίσως αποδειχτεί χρυσό ‘νέκταρ΄. Του Δημήτρη Κουρέτα

Το μέλι Ολύμπου ίσως αποδειχτεί χρυσό ‘νέκταρ΄. Του Δημήτρη Κουρέτα


Ο Καθηγητής Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών στο τμήμα Βιοχημείας - Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας αρθρογραφεί αποκλειστικά για το enallaktikos.gr. 


Το μέλι Ολύμπου ίσως αποδειχτεί χρυσό ‘νέκταρ΄

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, οι θεοί του Ολύμπου τρέφονταν με το θαυματουργό ‘νέκταρ’. 


Έρευνες του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και του ΤΕΙ Λάρισας ίσως αποδείξουν ότι το μέλι που παράγεται στην περιοχή του Ολύμπου θα είναι χρυσό ‘νέκταρ’ για Θεσσαλούς μελισσοπαραγωγούς. 


Όπως είναι γνωστό ο ορεινός όγκος του Ολύμπου αποτελεί ένα μοναδικό φυσικό οικοσύστημα  στο οποίο αναπτύσσονται ελληνικά ενδημικά φυτά για πολλά από τα οποία έχει δειχτεί ότι διαθέτουν και σημαντικές φαρμακευτικές ιδιότητες. 


Με βάση αυτή την εκπληκτική φυτική βιοποικιλότητα, ερευνητές του ΠΘ και του ΤΕΙ Λάρισας σκέφτηκαν να μελετήσουν και τις βιολογικές ιδιότητες του μελιού που παράγεται στην περιοχή του Ολύμπου αφού ένα σημαντικό μέρος της χημικής σύστασης του μελιού προέρχεται και από τα φυτά από τα οποία τρέφονται οι μέλισσες.


Έτσι δείγματα μελιού από την περιοχή του Ολύμπου εξετάστηκαν για τις βιολογικές τους ιδιότητες από ερευνητές του ΠΘ και του ΤΕΙ Λάρισας και συγκρίθηκαν με το γνωστό μέλι Manuka. 


Το μέλι Manuka είναι ένα είδος μελιού που παράγεται στη Νέα Ζηλανδία από μέλισσες που τρέφονται με ένα συγκεκριμένο είδος θάμνου, και έχει βρεθεί ότι αυτό το μέλι έχει ισχυρή αντιμικροβιακή δράση που οφείλεται κυρίως στη χημική ένωση μεθυλγλυοξάλη. 


Για αυτό το λόγο, το μέλι Manuka πωλείται ως φαρμακευτικό σκεύασμα με τιμή που ανέρχεται περίπου στα 200 ευρώ.

Όσον αφορά τα μέλια από την περιοχή του Ολύμπου, στα πλαίσια μεταπτυχιακής διατριβής που εκπονήθηκε από τον κ. Νικόλαο Σουλιτσιώτη, φοιτητή του Τμήματος Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, υπό την επίβλεψη του Καθηγητή κ. Δημήτρη Κουρέτα και του Λέκτορα κ. Δημήτρη Στάγκου εξετάστηκαν οι αντιοξειδωτικές ιδιότητες μελιών από τις περιοχές Ελασσόνα, Καρυά, Συκέα, Δομένικο, Σκαμνιά, Σαραντάπορο, Κρανιά, Άζωρο, Βερδικούσια και Καλλιθέα. 


Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι αρκετά από τα εξεταζόμενα μέλια είχαν σημαντική αντιοξειδωτική δράση που ξεπερνούσε μάλιστα αυτή του μελιού Manuka. 


Η αντιοξειδωτική δράση φυσικών προϊόντων θεωρείται σημαντική γιατί πιστεύεται ότι μπορεί να προστατεύσει από την εμφάνιση διαφόρων ασθενειών. 


Επιπλέον, προσδιορίστηκε και το ποσό των φυτικών πολυφαινολών στις οποίες οφείλεται κυρίως η αντιοξειδωτική δράση του μελιού και βρέθηκε επίσης ότι  ορισμένα από τα δείγματα μελιού του Ολύμπου περιείχαν μεγαλύτερα ποσά πολυφαινολών από αυτά του Manuka.

Επίσης, σε άλλη μελέτη του ΠΘ που έγινε υπό την καθοδήγηση του Επίκουρου Καθηγητή του Τμήματος  Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας κ. Δημήτρη Μόσιαλου βρέθηκε ότι ορισμένα από τα δείγματα μελιού του Ολύμπου έχουν αντιβακτηριακή δράση έναντι δυο σημαντικών νοσοκομειακών παθογόνων βακτηρίων της Pseudomonas aeruginosa και του Staphylococcus aureus, που μάλιστα ήταν ισχυρότερη από αυτή του μελιού Manuka. 


Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό γιατί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα στην αντιμετώπιση λοιμώξεων, ιδιαίτερα των νοσοκομειακών, είναι η αυξανόμενη ανθεκτικότητα των βακτηρίων στα αντιβιοτικά γεγονός που απαιτεί εναλλακτικούς τρόπους θεραπευτικής αγωγής.

Επιπλέον, στο Τμήμα Μηχανικής Βιοσυστημάτων του ΤΕΙ Λάρισας η ερευνητική ομάδα του Αναπληρωτή Καθηγητή κ. Κων/νου Πετρωτού ανέπτυξε μέθοδο για μετατροπή των μελιών του Ολύμπου σε σκόνη. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό γιατί έτσι δίνεται η δυνατότητα οι σκόνες μελιού να προστεθούν σε τρόφιμα για την παραγωγή βιολειτουργικών τροφίμων, σε καλλυντικά και σε φαρμακευτικά παρασκευάσματα τα οποία θα διαθέτουν τις αντιοξειδωτικές και αντιμικροβιακές ιδιότητες του μελιού.

Με βάση αυτά τα αποτελέσματα, οι ερευνητικές ομάδες σε συνεργασία με την Περιφέρεια Θεσσαλίας και τον μελισσοκομικό συνεταιρισμό Ελασσόνας (η προγραμματική σύμβαση αναμένεται να υπογραφεί σύντομα) σκοπεύουν να συνεχίσουν τις μελέτες για τις βιολογικές ιδιότητες των μελιών της ευρύτερης περιοχής του Όλυμπου, έτσι ώστε να αναδειχθούν οι εξαιρετικές ιδιότητες των μελιών αυτών και να αυξηθεί η προστιθέμενη αξία τους.  


Επίσης, τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης αναμένεται να χρησιμοποιηθούν για την κατάρτιση φακέλου για την κατοχύρωση γεωγραφικής ένδειξης όσο και ισχυρισμού υγείας των μελιών της περιοχής του Όλυμπου με προφανή θετικά αποτελέσματα για την Θεσσαλική  οικονομία.  


Ο Δημήτρης Κουρέτας γεννήθηκε στα Προσφυγικά της Πάτρας το 1962. Σπούδασε Φαρμακευτική στην Πάτρα και στη συνέχεια πήρε το διδακτορικό του στη Βιοχημεία από το Χημικό Τμήμα του Α.Π.Θ. Από το 1990-1992 εργάστηκε ως ερευνητής στην Ιατρική Σχολή του Harvard στη Βοστώνη. Σήμερα είναι Καθηγητής Φυσιολογίας Ζωικών Οργανισμών στο τμήμα Βιοχημείας- Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας και ζει στη Λάρισα. Ερευνητικά εργάζεται στον τομέα της μελέτης των μηχανισμών αλληλεπιδράσεων διατροφικών στοιχείων με τον οργανισμό σε μοριακό επίπεδο, ειδικά σε περιπτώσεις άσκησης. Έχει δημοσιεύσει πάνω από 60 άρθρα σε διεθνή έγκυρα περιοδικά. Είναι εμπειρογνώμονας στην ΕΕ στην τεχνολογική πλατφόρμα ‘ Food for life’ για την 2007-2013.

Έχει λάβει μέρος σε δεκάδες μαραθωνίους και υπερμαραθωνίους τρεξίματος και κολύμβησης. Το 2007 κολύμπησε τον διεθνή διάπλου της λίμνης Τριχωνίδας 16 χιλιόμετρα σε 5 ώρες και 59 λεπτά. Είναι παντρεμένος με την Χαριτίνη Νέπκα, ιατρό κυτταρολόγο, μαραθωνοδρόμο και μία κόρη την Αναστασία 14 ετών παίκτρια υδατοσφαίρισης στον Ναυτικό Όμιλο Λάρισας.